मुंबई : मुंबई महानगरपालिका (BMC) ने समुद्रकिनाऱ्यांवरील जलसुरक्षा वाढवण्यासाठी तुर्किये निर्मित रोबोटिक ‘लाइफबॉय’ खरेदी करण्याची योजना रद्द केल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. ही यंत्रणा शहरातील सहा प्रमुख समुद्रकिनाऱ्यांवर तैनात करण्याचा प्रस्ताव होता.
महापालिकेने घेतलेला हा निर्णय सध्याच्या जागतिक राजकारणाच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचा मानला जात आहे. सध्या तुर्कियेवर भारतविरोधी भूमिका घेतल्याबद्दल, विशेषतः पाकिस्तानला समर्थन दिल्याबद्दल, भारत सरकारकडून कडाडून टीका होत आहे. या पार्श्वभूमीवर मुंबई महापालिकेने तुर्कियेतील उत्पादने न खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
‘लाइफबॉय’ ही एक अत्याधुनिक रोबोटिक उपकरण आहे जी पाण्यात बुडणाऱ्या व्यक्तीपर्यंत झपाट्याने पोहोचून त्यांना वाचवण्यास मदत करते. तुर्कियेतील तंत्रज्ञानावर आधारित हे उपकरण समुद्रकिनाऱ्यांवर जलजीवन रक्षकांसाठी उपयुक्त ठरणार होते. तथापि, या तंत्रज्ञानाच्या मागील देशाशी संबंधित राजकीय आणि आंतरराष्ट्रीय नातेसंबंध लक्षात घेता, महापालिकेने पर्यायी यंत्रणा शोधण्याचा निर्णय घेतला आहे.
महापालिकेच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, ‘‘सुरक्षा महत्त्वाची असली तरी देशाच्या व्यापक हिताला कोणत्याही निर्णयात प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. त्यामुळे आम्ही या उपकरणांची खरेदी थांबवली असून, भारतीय अथवा इतर मित्रदेशांमधून अशाच प्रकारचे पर्यायी तंत्रज्ञान शोधत आहोत.’’
या निर्णयाचे अनेक स्तरांवर स्वागत होत आहे. काही तज्ज्ञांनी सांगितले की, भारताला आपले जलसुरक्षा उपकरणे स्वदेशी बनवण्यावर भर द्यावा लागेल, जेणेकरून अशा प्रकारच्या राजकीय स्थित्यंतरांचा परिणाम सुरक्षेवर होणार नाही.
मुंबईतील समुद्रकिनाऱ्यांवर दरवर्षी हजारो पर्यटक येतात आणि अनेकदा जलप्राणहानीचे प्रकार घडतात. त्यामुळे जलसुरक्षा ही महत्त्वाची बाब असून, तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम पण राजकीयदृष्ट्या योग्य पर्याय शोधणे हे सध्या महापालिकेसमोरचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
