Ad
vv
LIVE
Thu, 20 Aug 2026
--°
Loading...
Jharkhand

जलियांवाला बाग हत्याकांड भारत की आजादी की लड़ाई का इतिहास

द मिडिया टाईम्स डेस्क झारखंड  भारत की आजादी की लड़ाई का इतिहास हमें कई महत्वपूर्ण घटनाओं से परिचित कराता है, जिनमें जलियांवाला बाग हत्याकांड एक प्रमुख घटना है। लेकिन क्या…

Jan 9, 2025
2 min read
जलियांवाला बाग हत्याकांड भारत की आजादी की लड़ाई का इतिहास

Photo: The Media Times / Representative Image

T
The Media Times.Live
The Media Times

द मिडिया टाईम्स डेस्क झारखंड 

भारत की आजादी की लड़ाई का इतिहास हमें कई महत्वपूर्ण घटनाओं से परिचित कराता है, जिनमें जलियांवाला बाग हत्याकांड एक प्रमुख घटना है। लेकिन क्या आप जानते हैं कि झारखंड की डोंबारी बुरू पहाड़ी पर अंग्रेजी सेना ने जलियांवाला बाग से भी बड़ा नरसंहार किया था?

9 जनवरी 1900 की तारीख को, बिरसा मुंडा के नेतृत्व में सैकड़ों मुंडा आदिवासी इस पहाड़ी पर एकत्रित हुए थे। बिरसा मुंडा ने उस समय झारखंड के एक बड़े क्षेत्र में अंग्रेजी राज के खिलाफ विद्रोह का ऐलान किया था। उन्होंने ‘अबुआ राज’ की स्थापना का संकल्प लिया, जिससे अंग्रेजी हुकूमत में हड़कंप मच गया।

अंग्रेजी सेना ने उस दिन पहाड़ी पर जुटे आदिवासियों को घेर लिया और उन पर भीषण गोलीबारी शुरू कर दी। मुंडा आदिवासियों ने अपनी जान की परवाह किए बिना तीर-धनुष से उनका मुकाबला किया। यह संघर्ष केवल एक लड़ाई नहीं थी, बल्कि यह आदिवासियों की स्वतंत्रता की आकांक्षा का प्रतीक था।

गुरुवार को डोंबारी बुरू नरसंहार की 125वीं बरसी मनाई गई। इस अवसर पर सैकड़ों लोगों ने पहाड़ी पर बने शहीद स्तंभ पर शीश नवाया, यह दर्शाते हुए कि हम अपने शहीदों को कभी नहीं भूलेंगे।

इस प्रकार, डोंबारी बुरू का नरसंहार भारतीय स्वतंत्रता संग्राम की एक महत्वपूर्ण लेकिन कम ज्ञात घटना है, जो हमें यह सिखाता है कि स्वतंत्रता की लड़ाई में हर एक बलिदान का महत्व है। हमें अपने इतिहास को समझना और उसे याद रखना चाहिए, ताकि हम अपने स्वतंत्रता सेनानियों की कुर्बानियों को सदा सम्मानित कर सकें।

RECOMMENDED FOR YOU

कोल्हणात भटक्या कुत्र्यांचा वाढता धोका, कुत्रा चावण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याने चिंता वाढली आहे.
झारखंड • Sep 29, 2026

कोल्हणात भटक्या कुत्र्यांचा वाढता धोका, कुत्रा चावण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याने चिंता वाढली आहे.

जमशेदपूर आणि इतर शहरी आणि निवासी भागात भटक्या कुत्र्यांच्या वाढत्या संख्येमुळे हल्ले आणि कुत्रा चावण्याच्या घटनांबाबत चिंता वाढली आहे.

The Media Times.Live News Desk
कॅनरा बँक दरोडा प्रकरणी चतरा येथे दोन संशयितांना ताब्यात घेतले, जमशेदपूर पोलीस त्यांची चौकशी करत आहेत
झारखंड • Sep 29, 2026

कॅनरा बँक दरोडा प्रकरणी चतरा येथे दोन संशयितांना ताब्यात घेतले, जमशेदपूर पोलीस त्यांची चौकशी करत आहेत

गोलमुरी बँक दरोड्यात चत्र कनेक्शनचा दावा, डिस्नेलँड फेअरमध्ये काम करणाऱ्या चार जणांची चौकशी

The Media Times.Live News Desk
झारखंड आंदोलक संघर्ष मोर्चाने 30 सप्टेंबरला बंद पुकारला आहे
झारखंड • Sep 29, 2026

झारखंड आंदोलक संघर्ष मोर्चाने 30 सप्टेंबरला बंद पुकारला आहे

आंदोलकांच्या मागण्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप करत, संघटनेने बंदपूर्वी पूर्व सिंगभूममध्ये आपली जनजागरण मोहीम तीव्र केली.

The Media Times.Live News Desk
Podcast

The Media Times Daily — a 10-minute audio brief.

Hosted by our senior editors, every weekday morning.

Listen now
Video

Explainers, ground reports and long-form documentaries.

Original programming produced by The Media Times.Live studios.

Watch on YouTube