Ad
vv
LIVE
Thu, 20 Aug 2026
--°
Loading...
Jharkhand

रांची में स्थापित होगा उत्तर भारत का पहला राष्ट्रीय मानसिक स्वास्थ्य संस्थान “NIMHANS 2.0”

रांची, झारखंड की राजधानी रांची को केंद्र सरकार की तरफ से बड़ी सौगात मिली है। केंद्रीय वित्त मंत्री निर्मला सीतारमण ने रविवार को घोषणा की कि रांची में NIMHANS 2.0…

Feb 1, 2026
2 min read
रांची में स्थापित होगा उत्तर भारत का पहला राष्ट्रीय मानसिक स्वास्थ्य संस्थान “NIMHANS 2.0”

Photo: The Media Times / Representative Image

T
The Media Times.Live
The Media Times

रांची, झारखंड की राजधानी रांची को केंद्र सरकार की तरफ से बड़ी सौगात मिली है। केंद्रीय वित्त मंत्री निर्मला सीतारमण ने रविवार को घोषणा की कि रांची में NIMHANS 2.0 स्थापित किया जाएगा, जो उत्तर भारत का पहला राष्ट्रीय मानसिक स्वास्थ्य संस्थान होगा। वर्तमान में देश का एकमात्र NIMHANS कर्नाटक की राजधानी बेंगलुरु में मौजूद है।

रांची मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्र में पहले से ही महत्वपूर्ण केंद्र माना जाता रहा है। शहर में पहले से ही दो प्रतिष्ठित संस्थान कार्यरत हैं। पहला, सेंट्रल इंस्टीट्यूट ऑफ साइकियाट्री (CIP), जो कि केंद्र सरकार द्वारा संचालित है, और दूसरा, रांची इंस्टीट्यूट ऑफ न्यूरो-साइकियाट्री एंड एलाइड साइंसेज, जिसे राज्य सरकार द्वारा संचालित किया जाता है। ये दोनों संस्थान पिछले एक शताब्दी से अधिक समय से मानसिक स्वास्थ्य से जुड़े इलाज, रिसर्च और पुनर्वास के क्षेत्र में काम कर रहे हैं।

NIMHANS 2.0 के निर्माण से रांची में मानसिक स्वास्थ्य सेवाओं की पहुंच और गुणवत्ता दोनों में सुधार की उम्मीद है। केंद्रीय वित्त मंत्री ने बताया कि इस संस्थान का उद्देश्य न केवल इलाज और पुनर्वास तक सीमित रहेगा, बल्कि मानसिक स्वास्थ्य अनुसंधान, प्रशिक्षण और नॉलेज साझा करने का भी एक केंद्र बनेगा। यह उत्तर भारत के लिए मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्र में एक बड़ा बदलाव साबित होगा।

विशेषज्ञों का मानना है कि NIMHANS 2.0 रांची को राष्ट्रीय मानसिक स्वास्थ्य अनुसंधान और शिक्षा का एक प्रमुख केंद्र बनाएगा। इस संस्थान के बनने से न केवल झारखंड बल्कि आसपास के राज्यों के लोगों को भी बेहतर इलाज, प्रशिक्षण और विशेषज्ञ सलाह मिलने की संभावना बढ़ जाएगी।

CIP और रांची इंस्टीट्यूट ऑफ न्यूरो-साइकियाट्री एंड एलाइड साइंसेज के पहले से मौजूद अनुभव और विशेषज्ञता के साथ, NIMHANS 2.0 का कार्यान्वयन तेज़ और प्रभावी होने की उम्मीद है। स्थानीय स्वास्थ्य अधिकारियों और राज्य सरकार ने भी इस पहल का स्वागत किया है और परियोजना में सहयोग का आश्वासन दिया है।

कुल मिलाकर, रांची में NIMHANS 2.0 की स्थापना मानसिक स्वास्थ्य क्षेत्र में एक नई दिशा और उम्मीद लेकर आई है। यह न केवल मरीजों के लिए बेहतर इलाज का अवसर प्रदान करेगा, बल्कि शोधकर्ताओं और प्रशिक्षुओं को भी अत्याधुनिक सुविधाओं के साथ कार्य करने का मंच देगा।

 

RECOMMENDED FOR YOU

कोल्हणात भटक्या कुत्र्यांचा वाढता धोका, कुत्रा चावण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याने चिंता वाढली आहे.
झारखंड • Sep 29, 2026

कोल्हणात भटक्या कुत्र्यांचा वाढता धोका, कुत्रा चावण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याने चिंता वाढली आहे.

जमशेदपूर आणि इतर शहरी आणि निवासी भागात भटक्या कुत्र्यांच्या वाढत्या संख्येमुळे हल्ले आणि कुत्रा चावण्याच्या घटनांबाबत चिंता वाढली आहे.

The Media Times.Live News Desk
कॅनरा बँक दरोडा प्रकरणी चतरा येथे दोन संशयितांना ताब्यात घेतले, जमशेदपूर पोलीस त्यांची चौकशी करत आहेत
झारखंड • Sep 29, 2026

कॅनरा बँक दरोडा प्रकरणी चतरा येथे दोन संशयितांना ताब्यात घेतले, जमशेदपूर पोलीस त्यांची चौकशी करत आहेत

गोलमुरी बँक दरोड्यात चत्र कनेक्शनचा दावा, डिस्नेलँड फेअरमध्ये काम करणाऱ्या चार जणांची चौकशी

The Media Times.Live News Desk
झारखंड आंदोलक संघर्ष मोर्चाने 30 सप्टेंबरला बंद पुकारला आहे
झारखंड • Sep 29, 2026

झारखंड आंदोलक संघर्ष मोर्चाने 30 सप्टेंबरला बंद पुकारला आहे

आंदोलकांच्या मागण्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप करत, संघटनेने बंदपूर्वी पूर्व सिंगभूममध्ये आपली जनजागरण मोहीम तीव्र केली.

The Media Times.Live News Desk
Podcast

The Media Times Daily — a 10-minute audio brief.

Hosted by our senior editors, every weekday morning.

Listen now
Video

Explainers, ground reports and long-form documentaries.

Original programming produced by The Media Times.Live studios.

Watch on YouTube