Ad
vv
LIVE
Thu, 20 Aug 2026
--°
Loading...
India

13 जून: उपहार सिनेमाघर हादसा – एक त्रासदी जो आज भी दिल दहला देती है

नयी दिल्ली,: 13 जून का दिन हर साल कैलेंडर में आता है, लेकिन 1997 का 13 जून दक्षिण दिल्ली के उपहार सिनेमाघर में फिल्म ‘बॉर्डर’ देखने गए दर्जनों परिवारों के…

Jun 12, 2025
2 min read
13 जून: उपहार सिनेमाघर हादसा – एक त्रासदी जो आज भी दिल दहला देती है

Photo: The Media Times / Representative Image

T
The Media Times.Live
The Media Times

नयी दिल्ली,: 13 जून का दिन हर साल कैलेंडर में आता है, लेकिन 1997 का 13 जून दक्षिण दिल्ली के उपहार सिनेमाघर में फिल्म ‘बॉर्डर’ देखने गए दर्जनों परिवारों के लिए कभी न भूलने वाली त्रासदी बन गया। यह एक ऐसी शाम थी, जब मनोरंजन की उम्मीद लेकर पहुंचे लोग जिंदा लौट नहीं सके।

शाम के शो के दौरान जब सिनेमा हाल के अंदर लोग फिल्म का आनंद ले रहे थे, तभी बिल्डिंग के ट्रांसफॉर्मर कक्ष में आग लग गई, जो कुछ ही मिनटों में पूरी इमारत में फैल गई। उस समय थिएटर के दरवाजे या तो बंद थे या अवरुद्ध, जिससे लोग बाहर नहीं निकल सके। कई लोग धुएं और दम घुटने से मौके पर ही दम तोड़ बैठे। इस हादसे में 59 लोगों की जान चली गई और 100 से अधिक घायल हुए, जिनमें अधिकांश महिलाएं और बच्चे थे।

यह घटना केवल आग लगने की नहीं थी, बल्कि लापरवाही, भ्रष्टाचार और सिस्टम की विफलता की भी साक्षी बनी। बाद में की गई जांच से यह सामने आया कि सिनेमाघर में आग से सुरक्षा के पर्याप्त उपाय नहीं थे, आपातकालीन निकास मार्ग बंद थे और अग्निशमन यंत्रों का रखरखाव भी नहीं किया गया था।

इस हादसे के बाद पीड़ित परिवारों ने “अवाम (AVUT)” नामक संगठन बनाया और लंबी कानूनी लड़ाई लड़ी। सुरक्षा मानकों, जवाबदेही और पीड़ितों के हक की मांग करते हुए यह लड़ाई भारत की न्याय व्यवस्था में सबसे लंबे समय तक चलने वाले मामलों में से एक बन गई।

सालों की कानूनी प्रक्रिया के बाद मुख्य दोषियों को सजा तो मिली, लेकिन बहुत से परिवार आज भी न्याय अधूरा मानते हैं।

उपहार कांड ने देश में सार्वजनिक स्थलों पर अग्नि सुरक्षा को लेकर गंभीर सवाल खड़े किए और आज भी यह घटना एक कड़वी सीख के रूप में याद की जाती है। हर साल 13 जून को पीड़ित परिवार अपने प्रियजनों की याद में श्रद्धांजलि सभा आयोजित करते हैं।

RECOMMENDED FOR YOU

सीईसी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी इंदूरमध्ये काँग्रेसचा निदर्शने, पोलिसांशी झटापट
भारत • Sep 30, 2026

सीईसी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी इंदूरमध्ये काँग्रेसचा निदर्शने, पोलिसांशी झटापट

हरसिद्धी चौकातून जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडे पायी मोर्चा, बॅरिकेडिंग अडवून कामगारांचा निषेध

The Media Times.Live News Desk
‘प्रत्येक शिखरावर तिरंगा’ मिशन: तेलंगणाच्या तरुणांनी नागालँडचे सर्वोच्च शिखर जिंकले
भारत • Sep 29, 2026

‘प्रत्येक शिखरावर तिरंगा’ मिशन: तेलंगणाच्या तरुणांनी नागालँडचे सर्वोच्च शिखर जिंकले

भूक्य यशवंतने 3,841 मीटर उंच सरामती पर्वतावर तिरंगा फडकावला आणि आतापर्यंत 11 राज्यांतील सर्वोच्च शिखरांवर राष्ट्रध्वज नेला.

The Media Times.Live News Desk
उत्तरकाशीत अडकलेल्या १६ गिर्यारोहकांना हेलिकॉप्टरने सुखरूप बाहेर काढले, हवामान साफ ​​झाल्यानंतर बचावकार्य पुन्हा सुरू
भारत • Sep 29, 2026

उत्तरकाशीत अडकलेल्या १६ गिर्यारोहकांना हेलिकॉप्टरने सुखरूप बाहेर काढले, हवामान साफ ​​झाल्यानंतर बचावकार्य पुन्हा सुरू

हवामानात सुधारणा झाल्यानंतर, उच्च हिमालयीन भागात बचाव कार्य पुन्हा सुरू करण्यात आले आणि आणखी 16 गिर्यारोहक आणि पोर्टर्सना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले.

The Media Times.Live News Desk
Podcast

The Media Times Daily — a 10-minute audio brief.

Hosted by our senior editors, every weekday morning.

Listen now
Video

Explainers, ground reports and long-form documentaries.

Original programming produced by The Media Times.Live studios.

Watch on YouTube