Ad
vv
LIVE
Thu, 20 Aug 2026
--°
Loading...
India

31 जुलाई 1995: भारत में मोबाइल क्रांति की ऐतिहासिक शुरुआत

31 जुलाई 1995 का दिन भारत के संचार इतिहास में स्वर्णिम अक्षरों में दर्ज है। यही वह ऐतिहासिक दिन था जब देश में पहली बार मोबाइल फोन से कॉल की…

Aug 1, 2025
2 min read
T
The Media Times.Live
The Media Times

31 जुलाई 1995 का दिन भारत के संचार इतिहास में स्वर्णिम अक्षरों में दर्ज है। यही वह ऐतिहासिक दिन था जब देश में पहली बार मोबाइल फोन से कॉल की गई थी। यह कॉल कोलकाता के राइटर्स बिल्डिंग से पश्चिम बंगाल के तत्कालीन मुख्यमंत्री ज्योति बसु ने नई दिल्ली स्थित संचार भवन में मौजूद केंद्रीय दूरसंचार मंत्री सुखराम को की थी।

इस कॉल के जरिए मोबाइल क्रांति की नींव रखी गई, जो आगे चलकर भारत को दुनिया का सबसे बड़ा टेलिकॉम बाजार बनाने में सहायक बनी। यह सेवा मोदी टेल्स्ट्रा मोबाइलनेट नेटवर्क के माध्यम से शुरू हुई थी, जो बीएसएनएल और ऑस्ट्रेलियाई कंपनी टेल्स्ट्रा का संयुक्त उपक्रम था।

उस एक कॉल ने बदली भारत की तस्वीर:

  • पहले जहां संचार के सीमित साधन थे, वहीं अब देश के कोने-कोने में मोबाइल नेटवर्क पहुंच चुका है।

  • आज करोड़ों लोग स्मार्टफोन और मोबाइल इंटरनेट की मदद से डिजिटल इंडिया का हिस्सा बन चुके हैं।

  • शिक्षा, स्वास्थ्य, बैंकिंग, व्यापार से लेकर मनोरंजन तक सब कुछ अब मुट्ठी में समा गया है।

सामाजिक और आर्थिक बदलाव:

  • मोबाइल ने सूचना की पहुंच आसान की।

  • ग्रामीण क्षेत्रों में भी संचार क्रांति देखने को मिली।

  • यह दिन न केवल एक तकनीकी उपलब्धि था, बल्कि भारत के सामाजिक और आर्थिक विकास का भी संकेत बन गया। 31 जुलाई 1995 केवल एक तारीख नहीं, बल्कि एक ऐतिहासिक मोड़ था, जिसने भारत को तकनीकी रूप से आत्मनिर्भर बनाने की दिशा में पहला ठोस कदम बढ़ाया। यह वह दिन है, जब भारत ने डिजिटल युग की ओर पहला कदम रखा — और फिर कभी पीछे मुड़कर नहीं देखा।

RECOMMENDED FOR YOU

सीईसी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी इंदूरमध्ये काँग्रेसचा निदर्शने, पोलिसांशी झटापट
भारत • Sep 30, 2026

सीईसी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी इंदूरमध्ये काँग्रेसचा निदर्शने, पोलिसांशी झटापट

हरसिद्धी चौकातून जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडे पायी मोर्चा, बॅरिकेडिंग अडवून कामगारांचा निषेध

The Media Times.Live News Desk
‘प्रत्येक शिखरावर तिरंगा’ मिशन: तेलंगणाच्या तरुणांनी नागालँडचे सर्वोच्च शिखर जिंकले
भारत • Sep 29, 2026

‘प्रत्येक शिखरावर तिरंगा’ मिशन: तेलंगणाच्या तरुणांनी नागालँडचे सर्वोच्च शिखर जिंकले

भूक्य यशवंतने 3,841 मीटर उंच सरामती पर्वतावर तिरंगा फडकावला आणि आतापर्यंत 11 राज्यांतील सर्वोच्च शिखरांवर राष्ट्रध्वज नेला.

The Media Times.Live News Desk
उत्तरकाशीत अडकलेल्या १६ गिर्यारोहकांना हेलिकॉप्टरने सुखरूप बाहेर काढले, हवामान साफ ​​झाल्यानंतर बचावकार्य पुन्हा सुरू
भारत • Sep 29, 2026

उत्तरकाशीत अडकलेल्या १६ गिर्यारोहकांना हेलिकॉप्टरने सुखरूप बाहेर काढले, हवामान साफ ​​झाल्यानंतर बचावकार्य पुन्हा सुरू

हवामानात सुधारणा झाल्यानंतर, उच्च हिमालयीन भागात बचाव कार्य पुन्हा सुरू करण्यात आले आणि आणखी 16 गिर्यारोहक आणि पोर्टर्सना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले.

The Media Times.Live News Desk
Podcast

The Media Times Daily — a 10-minute audio brief.

Hosted by our senior editors, every weekday morning.

Listen now
Video

Explainers, ground reports and long-form documentaries.

Original programming produced by The Media Times.Live studios.

Watch on YouTube